Yargılamak Üstüne

 

Sadece bir gün kimseyi yargılamadan
Doğan Cüceloğlu

İnternet’te yayınladığım son iki yazımın altına şöyle bir not koydum:

Önemli bir rica: Bu hafta, sadece bir gün, hiç kimseyi yargılamadığınız bir gün geçirmeye özen gösterir misiniz? Sözünüzle, yazınızla, yüzünüzle, bakışınızla, hal ve tavrınızla, ses tonunuzla hiç kimseyi yargılamadığınız tek bir gün! Lütfen. (Bunu denerken farkına vardığınız zorlukları ve iç görüleri öykü ve örnekleriyle paylaşırsanız, beni zenginleştirirsiniz. Emek ve zamanınız için teşekkürler.)

Bilmiyorum, bunu denediniz mi? Denedinizse ne kadar zorlandığınızı görmüşsünüzdür.
Deneyen bir okurum bana şöyle yazmış:

Yargılama konusunda önce şunu söylemek istiyorum: Yargılamanın tam anlamını sanırım tam olarak bilmiyorum. Yani demek istediğim, ben eğer birisi " bana" göre yanlış bir şey yapıyor ise ve ben bunu ona söylüyor isem ben o kişiyi yargılıyor muyum?

Mesela eşim araba kullanırken ikinci viteste gidilmesi gereken yerde üçüncü viteste gidiyor. Bende ona burada hiç ikinci viteste gidilir mi dediğim zaman onu yargılıyor muyum?

Ya da esim kavanozların kapağını tam sıkıca kapatmıyor, ben ona kapatmasını söylerken ve bunu söylerken biraz da kızgın olur isen yargılıyor muyum?

Hani bir söz vardır, ‘beni böyle kabul et,’ diye. Ama o zaman karsımızdaki kişiyi hiç mi uyarmayacağız? Veya uyarılan kişi yaptığı işin yanlış olduğunu bildiği halde, uyarıldığı için, kabul görmediği için neden üzülüyor ya da sinirleniyor?

Benim size sorum şu: bir olaya yargılamadan nasıl tepki verilir? Buna bir kaç örnek verebilir misiniz? Vaktiniz için şimdiden teşekkür ederim.

İyi günler.

Evet, zor! Peki, neden zor?

Çünkü algıladığımız her nesne, kişi ve olaylarla ilgili anında duygularımız da oluşuyor. Ve duygular biz farkına varmadan değerlendirme mekanizması çalıştırmaya başlıyor:
Araştırmalar gösteriyor ki, örneğin bir kişiyi güzel biri olarak algılamışsak, farkına varmadan o kişiyi ‘iyi,’ çirkin biri olarak algılamışsak ‘kötü’ görüyoruz. Bu Duygusal Anlam Verme Sistemi benim yanında doktora çalışması yaptığım Prof. Charles E. Osgood’un araştırma alanını oluşturmuştur. Osgood bu sistemin kültürler arasında müşterek olduğunu, yani insan doğasıyla ilgili tüm insanlara özgü evrensel bir sistemin var olduğunu araştırmalarıyla ortaya koymuştur.¹

Prof. Daniel Kahneman algı ve düşünce sistemleri üzerinde yaptığı çalışmalarda Sistem1 (S1) ve Sistem2 (S2) adı verilen iki düşünce sisteminin olduğunu ve S1’in bilinçli düşünce düzeyinin altında biz farkında olmadan çalıştığını araştırmalarıyla göstermiştir.²

Günlük yaşamda çoğu kez S1 düzeyinde hayatımızı yönlendiririz. Birisine bakıp onu gördüğümüzde, onun sesini duyduğumuzda, onun sesinin tonu, konuşuş tarzı, giyiniş tarzı el kol hareketleri ve daha birçok karmaşık girdilerle o kişiyle ilgili otomatik bir algılama oluştururuz. Ve o algılamaya dayanarak kişiyle ilgili ilk saniyelerde bir kalıplama yaparız.

Bu kişi ‘öfkeli, bencil, kaba, saldırgan, saygısız, tehlikeli, uzak durulması gereken, cahil’ biri olarak algılanabilir.

Aynı kişi bir başkası tarafından, ‘onurlu, hakkı koruyan, delikanlı, saygılı, yardımcı, dostluğa layık’ biri olarak görülebilir.

Günlük yaşam içinde yer alan olaylar, gördüğümüz kişiler, yaşadığımız ilişkiler bizdeki S1 tarafından hemen rayına oturtulur. Duygusal Anlam Verme Sistemi kişinin S1’inin bir parçasıdır ve ‘her şey’ (olay-ilişki-insan-nesne) duygusal anlam verme sistemi içinde kalıplarına oturtulur.

Devamı

 

 

/v2011/index.php?option=com_content&view=article&id=4109&catid=67&Itemid=247 /v2011/index.php?option=com_content&view=article&id=4913&catid=67&Itemid=247 /v2011/index.php?option=com_content&view=article&id=5009&catid=68&Itemid=248 /v2011/index.php?option=com_content&view=article&id=5354&catid=67&Itemid=247 /v2011/index.php?option=com_content&view=article&id=5497&catid=67&Itemid=247 /v2011/index.php?option=com_content&view=article&id=8156&catid=67&Itemid=247

Sokakta Sanat Var

Sokakta Sanat Var “Sanata Dokunuyoruz” Devamını Oku

Bodrum Müzik Festivali

Bodrum Müzik Festivali Devamını Oku

Sanatta ‘Hareket’ var

Sanatta ‘Hareket’ var Devamını Oku

Antalya Film Festivali:“Ödüller sahiplerini buldu”

                           Cogitationis Poenam Nemo Meret KÜLTÜR SANAT  SİNEMA MÜZİK MODA  VASA VANA PLURİMUM SONANT  Sayfa no: 1  2  3    Antalya Film Festivali “Ödüller sahiplerini buldu”     Türkiye'nin sinemadaki en uzun soluklu festivali 54'üncü Uluslararası Antalya Film Festivali'nde 'En Devamını Oku

Kara Sevda Emmy aldı

Kara Sevda Emmy aldı Devamını Oku

Dünya Dans Günü.

dünya dans günü Devamını Oku

Sokakta Sanat Var Bodrum Müzik Festivali Sanatta ‘Hareket’ var Antalya Film Festivali:“Ödüller sahiplerini buldu” Kara Sevda Emmy aldı Dünya Dans Günü.
Online üyeleri görebilmek için üye girişi yapmalısınız

RADYO ŞİİR SANATI

Fortis et Liber

SANATIN ve DOSTLUĞUN ADRESİ

İSTEK YAP   İSTEK OKU   DUYURU

ATATÜRK KÖŞESİ

ÜYE OL - SİTEYE GİRİŞ

DOĞRU YAZMA SANATI

EDEBİYAT ATÖLYESİ


Labor Omnia Vincit

EDEBİYAT
 
ATÖLYESİ   

SANAT ATÖLYESİ

ŞİİR FALINIZ

HAFTANIN YAZISI

ATIŞMALAR

 

ATIŞMA

Gelin Hep Beraber
Bir Dörtlük de Siz Yazın

Atışma Şiir Nedir?

Diğer Atışmalar

GÜNÜN İNCİLERİ

GÜNÜN SEÇKİLERİ

HAFTANIN SEÇKİLERİ

AYIN SEÇKİLERİ

YILIN ŞİİRİ / ŞAİRİ

SEÇKİ ÖLÇÜTLERİ

SİTE KURALLARI

ÜYE KİTAPLARI

GİRNE - K.K.T.C. ÖZEL

GEÇMİŞ ZAMAN

SON ÜYELER

ÖZLÜ SÖZLER

"

Türk milletindenim diyen insan, her şeyden önce ve mutlaka Türkçe konuşmalıdır. 17 Şubat 1931 - ATATÜRK


"


MAKALE

Kalem dost mu düşman mi?
21.05.2019                

Ölülerin s/ulağında geniş acılı yangınlar… Belki de bir hurafe mutluluk, o kaygı eşiğini geçemediğin elemin de ezikliği ...

Devamı...    

                     Tum Makaleler                    

ÖYKÜ


BorÇluyuz daha Çok yaŞamaya
20.05.2019                .

.
‘’Oysa ne kadar emin kendinden gece! Gören bir yetişkin… Sürekli yenileyen ve yenilenen, ölümü unutmadan yaşama tutkun dinginl ...

                                                   
Devamı...

                     Tum Oykuler                    

 

DENEME

Halay çekerken dikkat edilmesi ge
23.05.2019                  .

Malum yaz ayları eli kulağında geldi gelecek... Yaz geldi mi düğünler zirve yapar haliyle... Düğünlerin en önemli ögelerinden birisidir...

                                                                       Devamı... 

                     Tum Denemeler